فراموش کردن

توکیو غول؛ داستانی که از هیولا شدن نمی‌ترسد، از «عادت کردن به هیولاها» می‌ترسد

Tokyo Ghoul را معمولاً با ماسک‌ها، نبردها و تحول شخصیت Ken Kaneki به یاد می‌آورند. اما اگر از زاویه‌ای دیگر نگاه کنیم، شاید این داستان اصلاً درباره غول‌ها نباشد؛ بلکه درباره لحظه‌ای باشد که انسان‌ها دیگر از دیدن رنج دیگران تعجب نمی‌کنند.

کانکی در ابتدای داستان از غول‌ها وحشت دارد. آن‌ها را موجوداتی می‌بیند که فقط می‌کشند و می‌خورند. اما هرچه جلوتر می‌رویم، مرز بین «انسان» و «غول» کمتر و کمتر می‌شود.

جالب اینجاست که داستان هیچ‌وقت فقط از کانکی سؤال نمی‌پرسد؛ از مخاطب هم می‌پرسد: اگر جای او بودی، هنوز خودت را انسان می‌دانستی؟

بزرگ‌ترین نقطه قوت توکیو غول این نیست که شخصیت اصلی تغییر می‌کند؛ این است که تعریف مخاطب از «انسان بودن» را آرام‌آرام تغییر می‌دهد. در این دنیا، ظاهر هیولا بودن مهم نیست. چیزی که ترسناک است، توانایی انسان در عادی کردن خشونت است.

اما یک نقد متفاوت هم می‌توان به اثر وارد کرد. توکیو غول گاهی آن‌قدر عاشق رنج کشیدن شخصیت‌هایش می‌شود که انگار درد را با عمق اشتباه می‌گیرد. شخصیت‌ها مدام زخم می‌خورند، از دست می‌دهند و شکنجه می‌شوند، اما همیشه این رنج به معنای شخصیت‌پردازی عمیق‌تر نیست.

از طرف دیگر، نسخه انیمه یک مشکل خاص دارد: سرعت روایت. بسیاری از تغییرات مهم آن‌قدر سریع اتفاق می‌افتند که احساسات پشت آن‌ها فرصت جا افتادن پیدا نمی‌کنند. به همین دلیل، خیلی از کسانی که بعداً مانگا را می‌خوانند، متوجه می‌شوند لایه‌های زیادی از داستان در اقتباس از دست رفته است.

اما شاید مهم‌ترین ایده توکیو غول این باشد که هویت یک چیز ثابت نیست. کانکی بارها عوض می‌شود، اسمش، ظاهرش، رفتارش و حتی باورهایش تغییر می‌کنند. سؤال اصلی داستان این نیست که «او کیست؟» بلکه این است:

«بعد از این همه تغییر، آیا چیزی از خودِ واقعی او باقی مانده است؟»

اگر بخواهم همه اثر را در یک جمله خلاصه کنم:

> «توکیو غول داستان تبدیل شدن یک انسان به هیولا نیست؛ داستان فراموش کردن این است که اصلاً انسان بودن یعنی چه.»