خوب یا بد

البته. در ادامه نقدی ۵۰۰ کلمهای بر انیمه جوجوتسو کایسن (Jujutsu Kaisen) ارائه شده است.

—

جوجوتسو کایسن: زیبایی خشونت یا تکرار کلیشهها؟

جوجوتسو کایسن بدون شک یکی از پدیدههای انیمه در سالهای اخیر است. هیاهوی مبارزات نفسگیر، شخصیتپردازی جذاب و انیمیشن خیرهکنندهای از استودیو مپا (MAPPA) آن را به اثری تماشایی تبدیل کرده. اما آیا فراتر از سطح درخشان خشونت و هیجان، جوجوتسو کایسن میتواند به یک اثر ماندگار در سطح شونن جامپ تبدیل شود؟ پاسخ، کمی پیچیده است.

نقطه قوت غیرقابل انکار سریال، بخش اکشن و پویانمایی آن است. سکانسهای رزمی بهویژه در فصل اول و فیلم ۰، استاندارد جدیدی از روانی، خلاقیت و قدرت بصری را به نمایش میگذارند. کارگردانی نبردها، بهویژه صحنههای نبرد گوجو یا ایتادوری، سطحی از سینمایی بودن را دارد که تماشاگر را میخکوب میکند. استفاده از تکنیکهای سایهروشن، حرکت دوربین و طراحی مبارزات بر اساس cursed energy، تجربهای احشایی و اعتیادآور میسازد.

اما در قلب داستان، مشکلاتی وجود دارد. جوجوتسو کایسن از کلیشههای بیشمار شونن رنج میبرد. قهرمان داستان، یوجی ایتادوری، ترکیب مشخصی از ناروتو، ایچیگو و دکوی شونن است: پسری پرقوت با قلبی پاک که موجودی عظیمالجثه درونش زندانی است. معلم او، ساتورو گوجو، نسخهای بهروزرسانیشده از کاکاشی هاتاکه با قدرتی افسانهایتر و شخصیتی عجیبتر است. گروه سهنفره اصلی (قهرمان خوشقلب، دختر تندخو و پسر سرد و باهوش) نیز دیگر کهنه و تکراری است.

علاوه بر این، سریال مشکل تعادل لحن دارد. در یک لحظه شاهد طنزهای بیمزه و روزمره دانشآموزی هستیم و لحظهای بعد با خشونتی گرافیک و بیرحمانه روبرو میشویم که شخصیتهای محبوب را قتلعام میکند. این تغییرات ناگهانی گاهی هوشمندانه (برای نشان دادن تصادف جهان شیاطین و انسانها) به نظر میرسد، اما اغلب حس ناهماهنگی و عدم باورپذیری عاطفی ایجاد میکند. وقتی شخصیتی در عرض ۲۰ دقیقه معرفی و سپس کشته میشود، مرگ او بیش از آنکه تراژیک باشد، ابزاری به نظر میرسد برای نشان دادن “سختی جهان”.

با این حال، بزرگترین دستاورد جوجوتسو کایسن در جهانسازی و قوانین cursed energy نهفته است. سیستم نبرد مبتنی بر انرژی نفرین بسیار منسجم و عمیقتر از بسیاری از همتایان خود طراحی شده. مفهوم “انبساط قلمرو” (Domain Expansion) نیز نوآورانه و تماشایی است.

در نهایت، جوجوتسو کایسن یک اثر سرگرمکننده و بصری خیرهکننده است، اما نه یک شاهکار ماندگار. مخاطب حرفهای انیمه بهخوبی میداند که بدون پرهیز از کلیشهها و پرداخت شخصیتهای عمیقتر، هیچ مقدار انیمیشن نفسگیر نمیتواند یک اثر را به سطح کلاسیکهای این ژانر برساند. برای لذت بردن از یک مبارزه خوب، عالی است. اما برای به گریه انداختن شما یا تغییر نگرش شما به زندگی، باید سریالهای بهتری را جستجو کنید.