عنوان: سایبرپانک: ادجرانرز (Cyberpunk: Edgerunners) – زیباترین فاجعه‌ای که تا به حال دیده‌اید

عنوان: سایبرپانک: ادجرانرز (Cyberpunk: Edgerunners) – زیباترین فاجعه‌ای که تا به حال دیده‌اید

۱۰ قسمت. فقط ۱۰ قسمت. اما در همین ۱۰ قسمت، «سایبرپانک: ادجرانرز» موفق می‌شود کاری کند که بسیاری از انیمه‌های ۱۰۰ قسمتی نمی‌توانند: شما را به شخصیت‌هایش وابسته کند، قلب‌تان را بدزدد، و سپس جلوی چشمانتان تکه تکه‌شان کند. این انیمه محصول مشترک استودیو استودیو مپا، استودیو مپا (CD Projekt Red) و نتفلیکس است، و به جرأت می‌توان گفت یکی از بهترین و تأثیرگذارترین آثار سال ۲۰۲۲ است. اما فراتر از تمام تعریف‌ها، «ادجرانرز» یک تراژدی کلاسیک در لباس علم‌تخیلی است: داستان پسری که هیچ چیز نداشت، همه چیز را به دست آورد، و در نهایت همه چیز را از دست داد – بدون اینکه حتی یک لحظه پشیمان شود.

**داستان چیست؟ بدون اسپویل (اما بدون اسپویل کامل ممکن نیست، پس حدس بزنید)**

دیوید مارتینز، یک نوجوان ۱۷ ساله اهل نایت سیتی (شهری جهنمی در آینده که در آن شرکت‌های بزرگ جای دولت را گرفته‌اند و مردم در فقر مطلق زندگی می‌کنند)، تنها با مادرش زندگی می‌کند. آنها پول ندارند، دیوید مدرسهٔ نخبه‌ای می‌رود که هزینه‌اش را به زور می‌دهند، و هر روز تحقیر می‌شود. یک روز، مادر دیوید در یک تیراندازی خیابانی کشته می‌شود. دیوید که حالا هیچ کس را ندارد، یک ایمپلنت نظامی غیرقانونی به نام «ساندویستان» را که از قاچاقچیان دزدیده، در بدنش کار می‌گذارد. این ایمپلنت به او اجازه می‌دهد زمان را برای چند ثانیه کند کند – اما در عوض، هر بار از آن استفاده می‌کند، ذره ذره عقل و بدنش را از دست می‌دهد. او به یک گروه «ادجرانرز» (لبه‌ران، کسانی که در مرز جنون و نبوغ کار می‌کنند) به رهبری یک دختر به نام لوسی می‌پیوندد. و حالا باید ماموریت‌های غیرممکن انجام دهد، از دست آدم‌کش‌ها و پلیس‌های فاسد فرار کند، و سعی کند خودش را گم نکند.

**نقطه قوت اول؛ پیش‌بینی‌ناپذیری و بی‌رحمانگی محض**

«ادجرانرز» با مخاطب خود شوخی نمی‌کند. از همان قسمت اول، یک قانون سخت وضع می‌کند: “هیچ کس در امان نیست.” شخصیت‌ها نه به خاطر یک انتخاب اشتباه بزرگ، که گاهی به خاطر یک بدشانسی ساده می‌میرند. مثلاً شخصیت محبوب «پیلار» (موجودی با ابروهای سیمی که همیشه می‌خندد) در عرض یک ثانیه و بدون هیچ مقدمه‌ای – توسط یک قاچاقچی خرده‌پا – کشته می‌شود. تماشاگر فریاد می‌زند: “نه! نه پیلار! نه الآن!” اما سریال فقط شانه بالا می‌اندازد و می‌گوید: “نایت سیتی اینطور است.” این بی‌رحمانگی، هر قسمت را به یک ترس واقعی تبدیل می‌کند: نکند در قسمت بعد، دیوید یا لوسی یا ربکا (دختر دیوانه و دوست‌داشتنی با اسلحه‌های غول پیکر) جلوی چشممان تکه تکه شوند؟ و نکته این است: احتمالاً خواهند شد. شما نمی‌دانید کی، کجا، و چطور. اما می‌دانید که “ادجرانرز” انتقام نمی‌گیرد، عدالت را برقرار نمی‌کند، و پایان خوشی ندارد. فقط شاهد فروپاشی تدریجی یک پسر بچه به یک افسانه اهریمنی هستید.

**نقطه قوت دوم؛ شخصیت‌هایی که هیچ‌کدام قهرمان نیستند**

دیوید قهرمان نیست. او خودخواه است، زود عصبانی می‌شود، و تصمیمات احمقانه می‌گیرد. مادرش مرده و او اولین کاری که می‌کند؟ ایمپلنت مرگباری را در بدنش کار می‌گذارد. لوسی قهرمان نیست. او به دیوید دروغ می‌گوید، رازهایی از گذشته دارد که اگر فاش شود، همه چیز را نابود می‌کند. ربکا قهرمان نیست. او خشونت را دوست دارد، فحش می‌دهد، و اگر کسی به دوستانش توهین کند، بدون فکر اسلحه می‌کشد. مین (رئیس گروه) قهرمان نیست. او دیوید را به خاطر استعدادش استخدام می‌کند، اما حاضر است برای بقیه گروه، او را قربانی کند. حتی مِین (از شخصیت‌های اصلی بازی) که به عنوان یک مرجع اخلاقی ظاهر می‌شود، در نهایت تسلیم «سایبرسایکوز» (دیوانگی ناشی از ایمپلنت زیاد) می‌شود و دوستانش را می‌کشد. هیچ شخصیت “سفید مطلق” یا “سیاه مطلق” وجود ندارد. هر کدام ترکیبی از خوب و بد هستند – درست مثل آدم‌های واقعی.

**نقطه قوت سوم؛ انیمیشن و کارگردانی موسیقیایی**

استودیو مپا (استودیو ادجرانرز) در «ادجرانرز» شاهکار کرده است. طراحی دنیای نایت سیتی – با آسمان‌خراش‌های نئونی، خیابان‌های کثیف و فقیر، نورهای مصنوعی که هرگز خاموش نمی‌شوند – چنان زنده و ملموس است که انگار خودتان ایستاده‌اید آنجا. صحنه‌های اکشن سریع، بریده بریده و گیج‌کننده هستند – درست مثل حالتی که دیوید موقع استفاده از ساندویستان تجربه می‌کند. اما ستاره واقعی، موسیقی است. آهنگ «I Really Want to Stay at Your House» از رزا والتون (که در هنگام غم‌انگیزترین لحظات سریال پخش می‌شود) تبدیل به نماد کل سریال شده است. هر بار که آن آهنگ را بعد از تماشای انیمه می‌شنوید، دلتان می‌گیرد. این یعنی کارگردانی موسیقیایی موفق. کارگردان، هیرویوکی ایمااشی، قبلاً «گورن لاگان» و «کیل لا کیل» را ساخته بود، و اینجا نشان می‌دهد که در خلق صحنه‌های تأثیرگذار حرفه‌ای است.

**نقطه ضعف اول؛ ریتم خیلی سریع برای معرفی شخصیت‌ها**

۱۰ قسمت برای داستانی که قرار است مخاطب را عمیقاً به شخصیت‌هایش وابسته کند، واقعاً کوتاه است. نتیجه؟ بعضی از شخصیت‌های فرعی (مثل داریو، رهبر یکی از گروه‌ها، یا کیوی، هکر گروه) اصلاً فرصت درخشش پیدا نمی‌کنند. آنها چند دقیقه روی صحنه می‌آیند، یک دیالوگ می‌گویند، و بعد به سرعت کشته می‌شوند یا ناپدید می‌شوند. اگر سریال ۱۵ یا ۲۰ قسمت بود، احتمالاً شخصیت‌ها جای بیشتری برای نفس کشیدن داشتند. اما همین شتابزدگی گاهی حس «دستکاری احساسات» را می‌دهد: نویسنده می‌گوید “حالا باید گریه کنی” چون یک شخصیت دوست‌داشتنی مرده – اما تو فقط ۳ قسمت بود با او، نه ۳۰ قسمت. تأثیر آن به اندازه «ناروتو» یا «هانتر» عمیق نیست.

**نقطه ضعف دوم؛ نبود امید مطلق و پایان غمگین اجتناب‌ناپذیر (اسپویل سطحی)**

«ادجرانرز» آنقدر تاریک و ناامیدکننده است که بعضی بینندگان را بیمار می‌کند. دیوید از قسمت اول تا آخر، هر بار یک تصمیم می‌گیرد، اوضاع بدتر می‌شود. هیچ پیروزی واقعی وجود ندارد: گروهش از هم می‌پاشد، دوستانش یکی یکی می‌میرند، و در نهایت دیوید هم – در یک نبرد بی‌معنا علیه ارتش – تکه تکه می‌شود. آخرین سکانس: لوسی تنها در کوهستان ایستاده، آفتاب به صورتش می‌تابد، و آهنگ غمگین پخش می‌شود. شما نه به وجد می‌آیید، نه حس موفقیت می‌کنید. فقط حس پوچی و سوال: “واقعاً ارزشش را داشت؟” برخی می‌گویند این واقعیت نایت سیتی است و نباید شکرین باشد. برخی می‌گویند یک داستان خوب باید حداقل یک روزنه امید داشته باشد. من با گروه دوم موافقم. تاریکی مطلق، به اندازه روشنایی مطلق، غیرواقعی است.

**نتیجه‌گیری نهایی؛ شاهکاری که یک بار می‌توانید ببینید و هرگز فراموشش نمی‌کنید**

«سایبرپانک: ادجرانرز» تجربه‌ای است که باید داشته باشید، اما احتمالاً نمی‌خواهید دوباره تکرارش کنید. مثل یک فیلم غمگین خیلی خوب: از ته دل از آن لذت می‌برید، اما نمی‌توانید دوباره ببینید چون قلب‌تان را شکسته است. انیمیشن، شخصیت‌ها، موسیقی و فضاسازی در سطح جهانی هستند. ضعف‌ها – ریتم سریع و تاریکی مطلق – وجود دارند اما قابل چشم‌پوشی‌اند. اگر به دنبال یک تجربه احساسی خالص و متفاوت هستید، «ادجرانرز» را همین امشب ببینید. اما دستمال کاغذی را کنار دستتان بگذارید. و راستی: بعد از تماشا، آهنگ «I Really Want to Stay at Your House» را برای یک ماه گوش ندهید – مگر اینکه دلتان بخواهد دوباره گریه کنید.